۶ .دی.۱۳۹۶

در مواقع بروز زلزله چه کارهایی انجام دهیم ؟

در این مقاله سعی داریم با آموزش اصطلاحات رایج و نکات مهم در مواقع بروز زلزله همراه شما مشترکین محترم الوپیک باشیم.

زلزله چیست ؟
زمین‌لرزه یا زلزله لرزش وجنبش زمین است که به علّت آزاد شدن انرژی ناشی از گسیختگی سریع در گسلهای پوسته زمین در مدّتی کوتاه روی می‌دهد.

کانون ژرفی چیست ؟
محلّی که منشأ زمین‌لرزه است و انرژی از آنجا خارج می‌شود را کانون ژرفی، و نقطه بالای کانون در سطح زمین را مرکز سطحی زمین‌لرزه می‌گویند.

گسل چیست ؟
به شکستگی‌هایی اطلاق می‌شود که سنگ‌های دو طرف صفحه شکستگی نسبت به همدیگر حرکت کرده باشند. این جابه‌جایی می‌تواند از چند میلی‌متر تا صدها متر باشد. انرژی آزادشده به هنگام حرکت سریع گسل‌های فعال، عامل وقوع اغلب زمین‌لرزه‌ها است.

پیش لرزه و پس لرزه چیست ؟
زمین‌لرزه‌ای است که پیش از لرزه شدیدتر اصلی روی می‌دهد و از نظر زمانی و مکانی به لرزه اصلی مرتبط است. تشخیص اینکه یک زمین‌لرزه، پیش‌لرزه است یا لرزهٔ اصلی یا پس‌لرزه، تنها پس از رخ دادنش امکان‌پذیر است. یکی از مدلهایی که برای پیش لرزه، زلزله ی اصلی و پس لرزه پیشنهاد شده است، همانند آبشاری است که وقایع به دنبال یکدیگر ادامه می یابند. اولین ترک ها و شکست ها با پیش لرزه آغاز می شود، این پیش لرزه باعث امکان آزاد شدن انرژی بزرگتری می شود که زلزله ی اصلی را تشکیل می دهد، و در آخر، پس لرزه ها ترک های کوچکی هستند که در انتها رخ می دهند. زمان میان یک پیش لرزه با زلزله ی اصلی هیچ الگوی تا کنون شناخته شده ای ندارد.

چرا زلزله اتفاق می افتد ؟
به درستی مشخص نیست که چرا زلزله بوجود می‌آید، اما همانطور که قبلا اشاره شد تجمع انر‍ژی در درون زمین از یک طرف و افزایش نیروی زیاد در درون زمین و عدم تحکمل طبقات زمین برای نگهداری این انرژی از طرف دیگر موجب شکسته شدن زمین در بعضی نقاط آن شده و انرژی از محل آن آزاد می شود. این شکستگی که اکثرا با جابجایی زمین اتفاق می‌افتد باعث خطرات و ایجاد لرزش زمین می‌شود که به آن زلزله گفته می‌شود.

زلزله خیزی تهران و گسل های آن :
تهران از كوهپایه های جنوبی البرز آغاز می شود و تا دشت ری امتداد پیدا می كند. در كوهپایه تهران با دو فرونشست و سه رشته بلندی مواجه هستیم :

بلندی ها :
سعادت آباد ، شمیران ، دزاشیب
تپه های امانیه ، الهیه ، قیطریه ، فرماینه
 طرشت ، عباس آباد

فرونشست های :
اوین ، تجریش ، نیاوران
 داوودیه

بلندهای شماره یك یعنی سعادت آباد و شمیران و دزاشیب توسط گسل نیاوران روی فرونشست اوین تجریش رانده شده است ، بلندی های شماره دو یعنی امانیه ، الهیه ، فرمانیه توسط گسل محمودیه از شمال بروی فروشست های اوین تجریش نیاوران قرار گرفته اند ، این تپه ها از سمت جنوب بروی فرونشست داوودیه قرار می گیرند ، بلندی های طرشت و عباس آباد از سمت شمال بوسیله گسل داوودیه بروی فرونشست داوودیه رانده شده اند .
و اما در سطح دشت تهران تا ری با فرونشست بزرگ ری مواجه هستیم كه در آن گسل های معروف ری و كهریزك قرار دارد.

نکات مهم در مواقع بروز زلزله

  • از پنجره ها، لوازم تزئینی سنگین وزن دوری کنید
  • در زیر میز ناهارخوری یا میز تحریر و یا تخت خواب پناه بگیرید و چنانچه در اثر زلزله حرکت کردند، پایه های آنها را با دستانتان محکم بگیرید.
  • در کنج دیوارها پناه بگیرید و در حالی که سر خود را با بازوهایتان گرفته اید، حرکت کنید.
  • از پله ها یا آسانسور استفاده نکنید.
  • اگر محل ایمن وجود ندارد و شما در راهرو هستید، به کنار دیوار رفته و در حالی که نشسته اید سر خود را بر روی زانوها خم نموده و ضمن اینکه با کف دست ها، پشت سر خود را گرفته اید، با کمک بازوها از سر خود محافظت کنید.

 

منبع
wikipedia.com

مطالب مشابه